Phụ đề Tiếng Việt bộ phim này là một phần của
chiến dịch Nhiệt Huyết.
Hãy truy cập TrungNguyen.com để biết thêm chi tiết.
Bạn nhìn vào dòng sông đó
trôi qua hiền hòa.
Bạn chú ý những chiếc lá
đong đưa trước gió.
Bạn nghe tiếng chim hót.
Bạn nghe thấy tiếng nhái bén.
Từ xa, tiếng một chú bò vọng lại.
Bạn cảm nhận được cỏ cây.
Một lớp bùn mỏng dọc bờ sông.
Thật tĩnh lặng. Yên bình.
Và bất chợt,
như có gì đó thôi thúc trong bạn.
Nó giống như là hít một hơi sâu và đi tới
"Ôi, mình đã quên mất điều này."
Đây là bức ảnh đầu tiên của Trái Đất từ vũ trụ
mà chúng ta đều đã từng thấy.
Nó được chụp vào đêm Noel, 1968
trong cuộc hành trình của tàu Apollo 8.
...với những giới hạn tương đối vừa phải.
Nhưng chúng ta đang chất đầy lớp không khí mỏng manh đó bằng ô nhiễm.
Kính thưa quý vị, Ngài Al Gore.
Tôi là Al Gore.
Tôi đúng ra đã là tổng thống tiếp theo của Hợp Chủng Quốc Hoa Kỳ.
Tôi thấy chuyện đó đâu có gì buồn cười nhỉ.
Tôi đã luôn cố kể câu chuyện này suốt thời gian qua,
và tôi thấy như thể mình đã thất bại trong nỗ lực truyền thông điệp này đi.
Tôi đã làm chính trị từ lâu và tôi tự hào với công việc đó.
Anh đang giỡn hả. Đây là thảm họa quốc gia.
Huy động tất cả xe bus Greyhound trên cả nước,
và điều tất cả về New Orleans.
Đó là họ chưa nghĩ tới thôi, trời
chuyện này cực kỳ, cực kỳ, cực kỳ quan trọng.
Giờ anh còn cần gì nữa?
Có những người tốt,
những người làm chính trị ở cả hai đảng
nhưng luôn giữ khoảng cách với vấn đề này
bởi vì nếu họ công nhận, và chấp nhận nó
thì đạo lý dẫn đến những thay đổi to lớn là tất yếu.
...trừ phi anh khắc phục được cuộc khủng hoảng khủng khiếp nhất lịch sử quốc gia.
MỘT SỰ THẬT MẤT LÒNG
...thám thính quanh nơi hạ cánh và họ không liên lạc radio với nhau được nữa
khi họ đi vào vùng tối của mặt trăng.
Không tránh khỏi cảm giác hồi hộp.
Rồi họ lại có thể liên lạc radio với nhau,
họ nhìn lên
và họ chụp tấm ảnh này, và nó được biết đến như là Trái Đất Mọc.
Và bức ảnh này đã làm bùng nổ
ý thức của loài người.
Nó dẫn tới những biến đổi sâu sắc.
Trong 18 tháng kể từ bức ảnh này,
những biến động môi trường hiện đại cũng bắt đầu.
Bức ảnh tiếp theo được chụp trong chuyến du hành cuối cùng của tàu Apollo,
Apollo 17.
Bức này được chụp ngày 11 tháng 12, 1972,
và là bức ảnh được công bố rộng rãi nhất trong lịch sử.
Và đây là bức ảnh duy nhất của Trái Đất từ ngoài vũ trụ mà
mặt trời chiếu trực tiếp từ phía sau tàu vũ trụ
nên Trái Đất sáng hoàn toàn và không có phần khuất trong tối.
Bức ảnh tiếp theo tôi cho các bạn xem hầu như chưa từng được công bố.
Nó được chụp bởi tàu vũ trụ tên là The Galileo
được phóng đi để khám phá hệ mặt trời.
Và khi bay ra khỏi trọng trường Trái Đất, nó xoay các camera ra xung quanh
và chụp một chuỗi ảnh trong suốt vòng quay một ngày,
ở đây được nén lại trong 24 giây.
Đẹp không?
Đây là một bức ảnh kỳ diệu kiểu khác.
Nó được làm bởi bạn của tôi, Tom Van Sant.
Ông ấy chụp 3.000 bức ảnh vệ tinh riêng biệt
trong suốt ba năm trời, sau đó đan lại bằng máy tính.
Và ông ấy chọn những bức ảnh không bị mây che
đến từng centimet vuông mặt đất.
Từng khối đất liền hiện ra rõ mồn một.
Khi được trải dài ra, nó trở thành một hình ảnh biểu tượng.
Tôi cho bạn xem là vì tôi muốn kể một câu chuyện về hai thầy giáo của tôi.
Một người tôi không thích lắm, còn người kia thật là người hùng với tôi.
Thầy giáo tiểu học của tôi dạy địa lý
bằng cách kéo tấm bản đồ thế giới xuống trước bảng.
Một đứa bạn học lớp sáu của tôi đã giơ tay lên
và chỉ vào đường viền bờ đông biển Nam Mỹ
và chỉ vào đường bờ biển phía tây Châu Phi
và cậu ta hỏi, "Chúng có từng ăn khớp với nhau không?"
Và thầy giáo nói,
"Tất nhiên là không. Đó là điều buồn cười nhất tôi từng nghe."
Cậu học sinh đó sau này trở nên nghiện ngập và không làm được trò trống gì.
Thầy giáo sau này trở thành cố vấn khoa học
trong hội đồng hiện tại.
Nhưng mà, bạn biết đó, thầy giáo thực sự phản ánh
kết luận của tính toán khoa học thời đó.
"Các lục địa quá lớn, hẳn nhiên chúng không di chuyển được."
Nhưng, thật ra, như giờ chúng ta biết, chúng có di chuyển.
Chúng di chuyển ra xa nhau.
Nhưng đã có lúc, thật ra, chúng gắn liền với nhau.
Nhưng giả thiết đó là một vấn đề.
Nó phản ánh câu nói nổi tiếng
rằng "điều làm ta gặp khó khăn không phải là điều ta không biết,
"mà là điều ta tưởng như đã biết rõ thật ra lại chẳng vậy."
Đây là một điểm rất quan trọng, dù bạn tin hay không,
bởi vì ngay lúc này đây, cũng có những giả định như vậy
trong đầu rất nhiều người về vấn đề Trái Đất nóng lên
mà thật ra không đúng.
Giả định đó kiểu thế này. "Trái Đất thật quá to lớn
"làm sao chúng ta có thể gây nên tác hại lâu dài nào
"lên môi trường của Trái Đất được."
Và cho dù điều đó có đúng trước đây, thì giờ đây cũng đâu còn nữa.
Và một trong những lý do điều đó không còn đúng nữa
là vì phần dễ tổn thương nhất của hệ sinh thái Trái Đất
là bầu khí quyển.
Dễ tổn thường vì nó quá mỏng manh.
Bạn tôi, Carl Sagan quá cố, đã từng nói rằng,
"Nếu anh có một quả bóng cỡ lớn được phủ một lớp sơn trên mặt,
"độ dày của lớp sơn đó so với quả bóng
"cũng khá giống với
"độ dày của khí quyển Trái Đất
"so với chính Trái Đất."
Và nó mỏng manh đến nỗi
chúng ta có thể thay đổi được cấu tạo của nó.
Điều này dẫn đến ngành khoa học cơ bản về nóng lên toàn cầu.
Và tôi sẽ không nói nhiều vì các bạn đã biết khá rõ rồi.
Bức xạ mặt trời đến dưới dạng sóng ánh sáng
và sưởi ấm Trái Đất.
Và rồi một phần bức xạ được hấp thụ và sưởi ấm Trái Đất
phản xạ trở lại vào không gian
dưới dạng bức xạ hồng ngoại.
Và một phần bức xạ hồng ngoại này bị giữ lại
bởi lớp khí quyển này và bị giữ lại trong khí quyển.
Và đó là điều tốt vì nó giữ nhiệt độ Trái Đất
trong những ranh giới nhất định,
giữ cho Trái Đất ổn định và có thể sống được.
Nhưng vấn đề là lớp khí quyển mỏng manh này đang trở nên dày hơn
bởi đủ loại ô nhiễm đang được thải ra.
Những ô nhiễm này làm dày thêm lớp khí quyển,
nhiều bức xạ hồng ngoại hơn bị giữ lại.
Và khí quyển toàn cầu trở nên nóng hơn. Đó là nóng lên toàn cầu.
Rồi, đó là cách giải thích truyền thống.
Đây là một cách giải thích khác tôi cho là hay hơn.
NÓNG LÊN TOÀN CẦU
hay: không ai thích nóng!
Chắc em đang kinh ngạc không hiểu vì sao kem của em lại tan chảy hết cả.
Chà, Susie, thủ phạm không xa lạ đâu.
Đó là nóng lên toàn cầu.
- Nóng lên toàn cầu... - Ừ.
Hãy chào ngài Nắng Ấm.
Ngài ấy đã đi từ mặt trời đến đây để thăm Trái Đất.
Xin chào, Trái Đất. Tôi ghé qua để làm bừng lên ngày mới của anh.
Giờ thì tôi tiếp tục hành trình đây.
Không nhanh vậy chứ, Nắng Ấm.
Tụi ta là khí nhà kính. Mày không đi đâu cả.
Ôi, trời, đau quá.
Không lâu sau, Trái Đất đã đầy ngập Nắng Ấm.
Những cái xác thối rữa nung nóng bầu khí quyển của chúng ta.
Làm sao ta có thể loại trừ được khỉ nhà kính?
May thay, những nhà chính trị đẹp trai nhất của chúng ta
đã nghĩ ra một phương án rẻ, vào ngay phút cuối để chống sự nóng lên toàn cầu.
Từ năm 2063,
chúng ta đơn giản là thỉnh thoảng thả một cục đá khổng lồ xuống biển.
Giống như Papa thả vào ly nước mỗi buổi sáng.
Và sau đó nổi giận.
Tất nhiên, vì khí nhà kính vẫn tích tụ,
nên càng ngày lại cần nhiều đá hơn.
Vậy nên, vấn đề được giải quyết dứt điểm một lần và mãi mãi.
- Nhưng... - Một lần và mãi mãi!
Đây là bức ảnh đã làm cho tôi bắt đầu
quan tâm đến chủ đề này.
Và tôi thấy nó khi tôi còn là sinh viên
vì lúc đó tôi có một giáo sư tên là Roger Revelle
ông là người đầu tiên đề xuất đo lường mức CO2
trong khí quyển Trái Đất.
Ông thấy được chuyện này sẽ dẫn đến đâu
sau vài giai đoạn đầu.
Sau vài năm đầu thu thập dữ liệu,
ông cảm nhận được những con số có ý nghĩa gì
đối với những chuyện còn chưa xảy ra.
Họ thiết kế một chương trình nghiên cứu vào năm 1957.
Ông ấy thuê Charles David Keeling,
một người rất trung thực và tỉ mỉ,
làm công việc đo đạc trong suốt mấy thập kỷ.
Họ bắt đầu thả những khí cầu khảo sát thời tiết hàng ngày
và họ chọn điểm giữa Đại Tây Dương
vì đó là nơi xa nhất có thể.
Và ông là một nhà khoa học rất dứt khoát.
Ông thực sự nhấn mạnh những số liệu thô.
Đó là khoảng thời gian tuyệt vời đối với tôi
bởi vì, giống như nhiều bạn trẻ khác,
Tôi có dịp trải nghiệm những phút giây trí tuệ hào hứng,
ý nghĩ mà tôi chưa từng nghĩ đến
ngay trong giấc mơ hoang đường nhất.
Và ông ấy đưa cho cả lớp xem
kết quả những đo đạc chỉ một vài năm sau.
Nó đã làm tôi sửng sốt.
Lúc đó ông ấy cũng sửng sốt
và ông đã giải thích rõ ràng cho chúng tôi
những hậu quả mà ông cảm thấy.
Và tôi hút lấy mọi thứ như là miếng xốp.
Ông ấy vạch ra những liên hệ
giữa những thay đổi lớn hơn của nền văn minh
với mô phỏng của ông mà giờ đây đã hữu hình
trong khắp bầu khí quyển Trái Đất.
Rồi ông dự đoán những gì sẽ xảy đến trong tương lai
nếu chúng ta không có những điều chỉnh.
Và hậu quả đó rõ như ban ngày.
Sau bảy, tám, chín năm đầu,
các bạn có thể thấy biểu đồ này đang tăng dần.
Nhưng tôi đã hỏi.
Tại sao nó lại cứ đi lên và xuống sau mỗi năm?
Và ông đã giải thích rằng nếu ta nhìn vào các lục địa Trái Đất,
chỉ có một phần nhỏ nằm ở nam bán cầu thôi.
Phần lớn còn lại nằm ở bắc bán cầu,
và phần lớn cây cối nằm ở bắc bán cầu.
Và vậy nên, khi bắc bán cầu nghiêng về phía mặt trời,
đó là lúc đang mùa xuân và hạ,
lá cây sinh sôi và hít khí carbon dioxide vào,
và lượng CO2 trong không khí giảm xuống.
Nhưng khi bắc bán cầu nghiêng ra xa mặt trời,
và lúc đó đang mùa thu và đông,
lá cây rụng và thải ra carbon dioxide,
lượng CO2 trong không khí lại tăng lên lại.
Và giống như là, cả Trái Đất
mỗi năm lại hít vào và thở ra một lần.
Chúng tôi bắt đầu đo đạc carbon dioxide từ năm 1958.
Và các bạn có thể thấy
là từ những năm '60, khi ông chỉ cho tôi biểu đồ này,
nó đã rõ ràng là đang đi lên.
Tôi rất ngưỡng mộ ông và học được nhiều điều, tôi đã theo đuổi việc này.
Và khi tôi vào Quốc Hội vào giữa những năm 1970,
Tôi tổ chức những phiên điều trần đầu tiên về nóng lên toàn cầu
và mời giáo sư tới dự và làm nhân chứng thứ nhất.
Và tôi nghĩ rằng việc đó sẽ có tác động lớn,
chúng tôi sẽ mau giải quyết vấn đề này, nhưng cách đó đã không thành công.
Nhưng tôi vẫn tiếp tục điều trần. Và vào năm 1984 tôi vào Thượng Viện
và thực sự đào sâu vấn đề này
với những hội nghị khoa học bàn tròn và những thứ như thế.
Tôi viết sách về đề tài này, tranh cử tổng thống năm 1988,
một phần là cố gắng để gây chú ý về vấn đề này.
Và năm 1992 tôi vào Nhà Trắng. Chúng tôi thông qua một dự luật thuế carbon
và một vài biện pháp khác để đối phó với vấn đề.
Đi Kyoto năm 1997 cố gắng đạt một hiệp định
chuyện đó gây nhiều tranh cãi, ít nhất là ở Mỹ.
Năm 2000,
đối thủ của tôi [G. W. Bush] hứa là sẽ kiểm soát CO2 rồi thì...
Lời hứa đó đã không được giữ.
Nhưng mấu chốt vấn đề là
suốt khoảng thời gian này, bạn thấy đó
những gì mà tôi đã thấy trong những năm qua.
Nó cứ đi lên mãi. Không ngừng.
Và giờ đây chúng ta bắt đầu thấy được tác động lên thế giới thực.
Đây là Đỉnh Kilimanjaro hơn 30 năm trước
và gần đây hơn.
Và một người bạn của tôi mới đi Kilimanjaro về
với một bức ảnh chụp vài tháng trước.
Một người bạn khác, Lonnie Thompson, nghiên cứu về sông băng.
Đây là Lonnie với một mảnh vụn ở nơi trước đây là sông băng khổng lồ.
Trong vòng một thập kỷ sẽ chẳng còn tuyết trên Đỉnh Kilimanjaro nữa.
Điều này cũng xảy ra ở Công Viên Sông Băng Quốc Gia.
Tôi đã leo lên đỉnh núi năm 1998 với con gái tôi.
Trong 15 năm nữa, đây sẽ chỉ còn là công viên trước đây có sông băng.
Đây là những gì diễn ra hằng năm với Sông Băng Columbia.
Cứ mỗi năm nó lại lùi lại dần.
Và thật hổ thẹn vì những con sông này quá đẹp.
Nhưng những ai đến tham quan,
giờ đây sẽ thấy những cảnh này mỗi ngày.
Ở dãy Himalayas thì có một vấn đề đặc biệt
bởi vì 40% dân số thế giới
đang lấy nước uống từ hệ thống sông và suối
mà hơn một nửa trữ lượng được cấp từ nước tan ra
từ các sông băng.
Và trong vòng nửa thế kỷ tới 40% dân số Trái Đất này
sẽ phải đối mặt với những thiếu hụt trầm trọng
vì sự tan chảy này.
Italy, dãy Italian Alps.
Quang cảnh ngày nay.
Đây là một tấm bưu thiếp cũ của Thụy Sĩ.
Dọc theo dãy Alps, chúng ta cũng thấy cảnh tượng tương tự.
Ở Nam Mỹ cũng vậy.
Đây là Peru 15 năm trước.
Và cũng con sông băng đó ngày nay.
Đây là Argentina 20 năm trước. Và ngày nay.
75 năm trước ở Patagonia tận cùng Nam Mỹ.
Vùng băng đá mênh mông này giờ đây không còn nữa.
Có một thông điệp trong chuyện này.
Nó xảy ra trên toàn cầu.
Và những tảng băng có chuyện để kể với chúng ta.
Bạn tôi, Lonnie Thompson, cắm ống khoan tròn xuống băng.
Họ khoan xuống
và họ mang ống khoan lên và họ nhìn vào mẫu băng
và họ nghiên cứu nó.
Khi hạt tuyết rơi, nó giữ bọt khí nhỏ bên trong
họ có thể tiếp cận và đo đạc được
có bao nhiêu CO2 trong không khí vào năm mà hạt tuyết đó rơi.
Tôi nghĩ điều còn thú vị hơn nữa là
họ có thể đo được những đồng vị khác nhau của oxy
và tính toán với một nhiệt kế cực kỳ chính xác
và nói cho bạn biết được nhiệt độ
vào năm mà bọt khí đó rơi xuống cùng với hạt tuyết.
Khi ở Châu Nam Cực, tôi đã thấy những lõi băng như thế.
Một anh chàng nhìn vào đó rồi nói,
"Ngay đây là thời điểm Quốc Hội Hoa Kỳ phê chuẩn Luật Khí Thải."
Tôi không thể tin được.
Nhưng bạn có thể thấy được sự khác biệt bằng mắt thường.
Chỉ vài năm sau khi luật đó được thông qua,
có thể phân biệt rất rõ ràng.
Họ có thể đếm lui lại từng năm một
giống như những người đi rừng đếm vòng trên thân cây.
Và bạn có thể thấy các lớp của mỗi năm khi băng tan và đông lại,
vậy nên họ có thể trở về cả nghìn năm với những núi băng đó.
Và họ xây dựng nên một nhiệt kế.
Màu xanh là lạnh và đỏ là ấm.
Đây, tôi đưa nó ra là vì vài lý do.
Thứ nhất, những người luôn hoài nghi sẽ có lúc nói,
"Ôi dào, mấy chuyện này đều là những hiện tượng tuần hoàn mà.
"Rốt cuộc thì, cũng có những đợt nóng ấm trung cổ đó thôi."
Vâng, đúng là có. Ngay đây.
Và hai đợt nữa.
Nhưng so với những gì đang diễn ra,
chẳng có gì là tương tự cả.
Giờ nếu bạn nhìn vào nhiệt độ của 1.000 năm qua
và so với 1.000 năm CO2,
bạn có thể thấy chúng ăn khớp chặt chẽ như thế nào.
Rồi, 1.000 năm CO2 trong những ngọn núi băng
là một chuyện.
Nhưng ở Châu Nam Cực, họ có thể trở về 650.000 năm.
Nhân tiện đây cũng là lần đầu tiên
những người ngoài một nhóm khoa học nhỏ được thấy tấm ảnh này.
Đây là thời kỳ ngày nay,
và đó là kỷ băng hà cuối cùng.
Rồi nhiệt độ tăng lên. Chúng ta đang đi ngược thời gian 650.000 năm.
Đó là thời kỳ ấm lên giữa hai kỷ băng hà cuối cùng.
Đây là kỷ băng hà thứ hai và ba.
Thứ tư, năm, sáu
và kỷ băng hà thứ bảy.
Rồi, điểm mấu chốt.
Trong suốt thời gian này, 650.000 năm,
mật độ CO2 chưa bao giờ vượt quá
Giờ, như tôi đã nói, họ cũng có thể đo nhiệt độ nữa.
Đây là nhiệt độ trên Trái Đất chúng ta.
Vâng, ý tưởng xuất hiện trong đầu các bạn là...
Vâng, để tôi nói thế này. Nếu đứa bạn lớp sáu của tôi,
người đã nói về Châu Phi và Nam Mỹ đang ở đây,
cậu ấy sẽ nói, "Chúng có ăn khớp với nhau không?"
"Điều buồn cười nhất tôi từng nghe."
Nhưng chúng khớp với nhau, hẳn nhiên rồi.
Và thật ra quan hệ này rất phức tạp.
Nhưng có một quan hệ mạnh mẽ hơn
tất cả những cái khác và là thế này.
Hễ cứ có nhiều carbon dioxide, nhiệt độ trở nên nóng hơn
bởi vì nó giữ nhiều nhiệt từ mặt trời vào trong Trái Đất hơn.
Những vùng ở Mỹ nơi có nhiều thành phố lớn
như Cleveland, Detroit, New York, ở vùng phía bắc,
đây là khoảng khác biệt giữa một ngày đẹp trời
với một tảng băng dày 1,6 km trên đầu.
Hãy nhớ lấy điều đó khi bạn chứng kiến tiếp việc này.
Carbon dioxide,
chưa bao giờ vượt mức 300 phần triệu,
đây là mức CO2 hiện nay.
Vượt xa tất cả những mức trước đó
trong giới hạn mà ghi chép này đo được.
Giờ, nếu bạn chịu khó chút, tôi thật sự muốn nhấn mạnh điều này.
Mấy nhân viên ở đây
đã cố dạy tôi cách dùng cái máy kỳ cục này.
Vậy nên, nếu tôi không tự kết liễu mình, Tôi sẽ...
Nó đã đạt đến mức này.
Nhìn xem vượt mức quy luật bình thường bao xa,
Và chúng ta đã làm chuyện này.
Nhưng, thưa các bạn, trong vòng 50 năm tới,
thực sự là trong chưa đầy 50 năm tới,
nó sẽ tiếp tục đi lên nữa.
Khi mấy cháu nhỏ ở đây đến tuổi của tôi,
đây là những gì sẽ đến trong vòng chưa đầy 50 năm tới.
Các bạn biết từ quá khuôn khổ đó.
Trong chưa đầy 50 năm nữa, nó sẽ tới đây.
Chẳng có một sự kiện, ngày tháng hay con số nào
được dùng để dựng biểu đồ này, nó nằm trong mọi cuộc tranh luận.
Những kẻ hoài nghi lại nhìn vào, và nói
"Vậy à? Có vẻ hoàn toàn ổn mà."
Chà,
rồi, nếu trên đường nhiệt độ,
nếu điểm lạnh này nghĩa là 1,6 km băng trên đầu bạn,
thì khoảng đó sẽ làm cho điểm nóng đạt tới đâu?
Rốt cuộc thì đây không hẳn là vấn đề chính trị
mà đúng ra là vấn đề đạo đức.
Nếu chúng ta để chuyện này xảy ra,
thì thật hết sức vô đạo đức.
Tôi có niềm tin vào hệ thống dân chủ của chúng ta,
nhà nước dân chủ của chúng ta.
Tôi đã thật sự nghĩ và tin rằng
chuyện này đủ mức khẩn cấp để gây nên những thay đổi to lớn
trong cách mà Quốc Hội đối phó với vấn đề.
Tôi đã nghĩ là họ cũng sẽ hoảng hốt.
Nhưng không.
Những cuộc đấu tranh,
chiến thắng không hẳn là chiến thắng, thất bại không hẳn là thất bại.
Chúng phục vụ cho việc khuếch trương tầm quan trọng
của những bước bình thường trước mắt,
thổi phồng vẻ quan trọng
của những chướng ngại ồ ạt.
Ngày 3 Tháng Tư, 1989.
Con trai tôi giật ra khỏi tay tôi
và đuổi theo bạn của nó bên kia đường.
Lúc đó nó sáu tuổi.
Nó phải thở bằng máy.
Có lẽ chúng tôi đã mất thằng bé.
Cuối cùng nó đã thở lại.
Nó đã ở bệnh viện một tháng.
Một tháng đó như thể là
bạn cứ nhìn vào tờ lịch và phớt lờ...
Và mọi thứ cứ trôi đi hết.
Dường như tầm thường, vô nghĩa.
Thằng bé đã rất dũng cảm. Nó rất...
Nó thực là một chàng trai dũng cảm.
Chuyện đó đảo ngược hết thảy thế giới của tôi
và giũ sạch cho đến khi mọi thứ rơi hết.
Cách tôi sống trên đời này, mọi thứ đã thay đổi.
Tôi nên sống từng giây phút trên Trái Đất này như thế nào?
Tôi thực sự suy nghĩ về nó,
cố gắng nhận thức sâu sắc hơn.
Tôi đi đến Châu Nam Cực.
Đi đến Nam Cực, Bắc Cực, đến Amazon.
Đi đến những nơi các nhà khoa học có thể giúp tôi hiểu được
những phần của vấn đề mà
Tôi thật sự chưa hiểu rõ.
Khả năng mất mát là thứ quý giá nhất tôi học được.
Tôi đã thu được một kỹ năng
mà có lẽ trước đó tôi không có.
Nhưng khi tôi cảm thấy,
tôi cảm nhận được chúng ta thật sự có thể để mất nó,
những gì chúng ta không trân trọng sẽ không còn lại cho con cháu chúng ta nữa.
Những đo đạc nhiệt độ khí quyển thực tế
có từ thời chiến tranh Nam Bắc [Mỹ].
Trong vài năm, nhiệt độ trông như là đang đi xuống,
nhưng chiều hướng chung thì cực kỳ rõ ràng.
Và mấy năm gần đây,
nó không hề gián đoạn và cứ tăng dần lên.
Thật ra, nếu bạn nhìn vào 10 năm nóng nhất được ghi nhận
trong ghi chép trên,
tất cả đều xuất hiện trong 14 năm gần đây.
Và năm nóng nhất là 2005.
Chúng ta đã chứng kiến những đợt nắng nóng
giống như những gì các nhà khoa học nói
chúng sẽ trở nên thường xuyên hơn nhiều.
Hai năm trước Châu Âu chịu một đợt nắng nóng khủng khiếp
làm chết 35.000 người.
Ấn Độ không được chú ý nhiều như vậy,
nhưng cũng trong năm đó nhiệt độ ở đó đã lên đến
50°C.
Hè vừa rồi ở miền Tây nước Mỹ,
nhiều thành phố vượt mức kỷ lục về độ nóng
và về số ngày liên tiếp nhiệt độ cao trên 38°C.
Hai trăm thành phố và trị trấn miền Tây đã đạt mức kỷ lục mới.
Và ở miền Đông cũng có nhiều thành phố như vậy.
Nhân tiện, có cả New Orleans.
Vậy là nhiệt độ tăng cao xảy ra khắp thế giới,
kể cả ở các đại dương.
Đây là khoảng biến động nhiệt độ tự nhiên ở đại dương.
Bạn biết đó, người ta nói, "Ô, bình thường thôi mà.
"Nó lên rồi lại xuống, đừng lo chuyện đó."
Đây là khoảng biến động được trông đợi 60 năm qua,
nhưng những nhà khoa học chuyên ngành có những mô hình tính toán
mà từ lâu đã dự đoán đây mới là khoảng tăng nhiệt độ.
Giờ tôi sẽ cho bạn xem, mới được công bố,
mức tăng nhiệt độ thực tế của đại dương.
Và, tất nhiên, khi đại dương nóng lên, nó gây nên bão mạnh hơn.
Chúng ta đã chứng kiến trong hai năm qua
hàng loạt những cơn bão.
Bão Jeanne và Frances và Ivan là vài trong số đó.
Trong cùng năm chúng ta gặp một chuỗi các cơn bão,
chúng ta cũng đạt mức kỷ lục về các trận lốc xoáy ở Mỹ.
Nhật Bản cũng không được giới truyền thông chú ý lắm,
nhưng họ cũng đạt kỷ lục mới về bão nhiệt đới.
kỷ lục trước là bảy cơn bão.
Đây là mười cơn bão họ gặp năm 2004.
Sách giáo khoa khoa học phải viết lại
vì đã nói rằng không thể có bão ở Nam Đại Tây Dương.
Nhưng cũng năm đó lần đầu tiên có một cơn bão đổ bộ vào Brazil.
Mùa hè 2005 thì thật bất thường.
Đầu tiên là bão Emily đổ bộ vào Yucatán [Mexico].
Rồi bão Dennis ập đến và gây nhiều thiệt hại,
ảnh hưởng đến cả ngành dầu khí.
Đây là dàn khoan lớn nhất thế giới sau khi bão Dennis đi qua.
Còn cái này bị đẩy tới tận một cây cầu ở Mobile [Mỹ].
Và rồi, tất nhiên rồi, đến bão Katrina.
Cần nhớ rằng khi đến Florida, nó là bão cấp Một. [có 5 cấp]
Nhưng nó đã giết rất nhiều người [2000] và gây thiệt hại hàng tỉ dollar [$86 tỉ].
Vậy chuyện gì đã xảy ra?
Trước khi đổ bộ vào New Orleans,
nó đi qua vùng nước nóng hơn.
Và khi nhiệt độ nước tăng lên,
vận tốc gió tăng lên
và độ ẩm tăng lên.
Đây là bão Katrina hình thành gần Florida.
Rồi nó tiến vào vịnh và gặp vùng nước nóng,
nó thu năng lượng đó và trở nên mạnh hơn và mạnh hơn và mạnh hơn.
Nhìn mắt bão đó kìa.
Và, hẳn nhiên, hậu quả thật khủng khiếp,
không lời nào có thể kể hết.
Chúng tôi nhận những cuộc gọi và thông báo làm tim tôi tan nát.
Từ những người nói rằng, "Tôi đã lên đến tầng thượng rồi. Tôi không chịu nổi nữa.
"Nước lên tới cổ rồi. Tôi không giữ được nữa."
Chuyện đó diễn ra ngay khi chúng tôi nói chuyện.
Chúng tôi báo mọi người về vấn đề trầm trọng tại Đê Đường 17.
Chúng tôi nói, "Xin hãy, làm ơn, để tâm đến nó.
"Dù anh có làm gì. Hãy để tâm đến nó."
Một thứ khác hẳn ập đến nước Mỹ.
Nhưng sao trên đời này chuyện đó lại có thể xảy ra ở đây?
Đã có cảnh báo rằng những cơn bão sẽ mạnh hơn.
Vài ngày trước khi đổ bộ, có những cảnh báo rằng
cơn bão này sẽ phá vỡ hệ thống đê,
sẽ gây nên thiệt hại như rốt cuộc nó đã tàn phá.
Và một vấn đề mà loài người chúng ta phải quyết định
là chúng ta phản ứng thế nào khi nghe được cảnh báo
từ những nhà khoa học hàng đầu thế giới.
Cũng có một cơn bão tố kiểu khác vào những năm 1930.
Một cơn bão khó chịu, chưa từng có ở Châu Âu,
và Winston Churchill đã cảnh báo người dân Anh Quốc
rằng nó khác hẳn với những gì đã từng xảy ra
và họ phải sẵn sàng đối mặt với nó.
Và có nhiều người không muốn tin điều đó.
Và ông đã rất sốt ruột với tất cả sự bối rối.
Ông đã nói thế này,
Thời đại của sự chần chừ, của sự nửa vời, của những kế sách
dễ chịu và rối bời, của sự chậm trễ đang đến hồi kết.
Lúc này đây chúng ta đang bước vào Thời Kỳ của Hậu Quả.
Phạm phải sai lầm với các thế hệ trước trong những thế kỷ trước
dẫn đến những hậu quả mà người ta có thể khắc phục.
Nhưng sự xa xỉ đó không còn nữa.
Chúng ta không mong muốn điều đó,
nhưng giờ nó đã tới.
Al Gore là người thắng số phiếu bầu phổ thông.
Nhưng còn bang Florida, ai thắng sẽ dành được Nhà Trắng.
Chúng tôi mời Florida, nơi bầu Al Gore...
Thông báo: Florida rút lại, chưa có quyết định.
George Bush sẽ là tổng thống Hoa Kỳ. Ông ta...
Florida bầu Bush. Chức tổng thống rơi vào Bush. Vâng.
Và đến 2:18 sáng nay, chúng tôi...
Vâng, chúng tôi chính thức tuyên bố kết quả ở Florida là không thể sửa đổi.
Mặc dù tôi phản đối mạnh mẽ quyết định của tòa án,
Tôi chấp nhận nó.
Tôi chấp nhận kết quả cuối cùng đó.
...xin tuyên hứa...
Tôi, George Walker Bush, xin tuyên hứa...
...tôi sẽ thực thi tận tụy Chức Vụ Tổng Thống...
Chà, đó là một cú sốc nặng, nhưng...
Anh biết làm gì? Anh...
Anh đã làm hết sức mình.
Sứ mệnh mà tôi đã theo đuổi
trong suốt những năm qua
lại nổi bật hẳn lên.
Tôi lại bắt đầu trình chiếu những slide này.
Một tác động thường ít được chú ý của nóng lên toàn cầu
là nó gây nên nhiều mưa hơn,
nhưng phần nhiều rơi xuống một lần trong một cơn bão lớn.
Bởi vì nước bốc hơi từ đại dương tập trung hết lên trên,
khi cơn bão hội đủ điều kiện gây mưa, nó gây mưa lớn hơn.
Ngành bảo hiểm thật ra đã để ý chuyện này.
Khoản tiền bồi thường của họ tăng dần.
Bạn tưởng tượng được thiệt hại từ những thiên tai này không?
Và năm 2005 chưa có trên bảng này.
Nếu có, nó sẽ vượt quá khổ.
Châu Âu cũng có một năm tương tự chúng ta
như họ nói, thiên nhiên đã nổi giận.
Đủ mọi loại thảm họa bất thường,
giống như là tạo hóa bước ra từ sách Khải Huyền [Kinh Thánh].
Lụt lội ở Châu Á.
Mumbai, Ấn Độ tháng Bảy vừa qua.
Mưa 940 mm trong 24 tiếng.
Cho đến nay, trận mưa trút nước lớn nhất
mà Ấn Độ từng gặp.
Lũ lụt cũng xảy ra ở Trung Quốc.
Nóng lên toàn cầu, nghịch lý thay, không chỉ gây nên nhiều lụt lội,
mà còn gây nhiều hạn hán hơn.
Tỉnh lân cận nằm ngay kế bên này
phải chịu một đợt hạn hán trầm trọng trong khi vùng này đang bị lụt.
Một trong những lý do là vì trên thực tế thì
nóng lên toàn cầu không chỉ làm tăng lượng mưa toàn cầu,
nó còn phân bố lại lượng mưa đó.
Và mưa bị lấy đi nhiều nhất là ở vùng này của Châu Phi
ngay trên rìa sa mạc Sahara.
Những thảm cảnh kinh khủng đang diễn ra ở đó
và có nhiều lý do dẫn đến điều này.
Darfur và Niger là một trong số thảm cảnh đó.
Và một trong những nhân tố gây nên bi kịch đó
là sự thiếu hụt lượng mưa và gia tăng hạn hán.
Đây là Hồ Chad, trước đây là một trong những hồ lớn nhất thế giới.
Nó đã cạn kiệt trong suốt mấy thập kỷ qua đến không còn gì,
gây thêm cho họ vô vàn khó khăn khác.
Lý do thứ hai
vì sao lại có nghịch lý này.
Nóng lên toàn cầu làm cho đại dương bay hơi nhiều hơn
kết thành những đám mây,
nhưng nó cũng hút hơi ẩm khỏi đất.
Sự bốc hơi của đất tăng đột ngột
khi nhiệt độ tăng.
Và điều đó cũng dẫn đến những hậu quả cho chúng ta ở Mỹ nữa.
Đây là đường đi khỏi Carthage.
Năm 14 tuổi, Tôi đã tông hư chiếc xe gia đình
ngay đó.
Tông gãy hàng rào đó, lộn qua bên kia.
À thấy con bò Black Angus không?
Nhà tôi nuôi Black Angus.
Cha tôi đã từng là Người Chăn Nuôi trong Tháng.
Ông lớn lên ở nông trại mà.
Suốt sự nghiệp ở Thượng Nghị Viện
ông vẫn cứ về đây và chăn nuôi gia súc.
Học hỏi từ cha mình trên đất đai,
là một điều rất đặc biệt.
Tuổi thơ tôi lớn lên với cảm giác hơi khác biệt một chút
Tôi trải qua tám tháng mỗi năm ở Washington DC
trong một căn phòng khách sạn nho nhỏ.
Rồi thì bốn tháng còn lại tôi ở đây trong trang trại to, đẹp này.
Tôi có một con chó ở đây.
Tôi có một con ngựa ở đây.
Tôi có thể bắn súng săn ở đây.
Tôi có thể bơi ở con sông đằng kia.
Đi chơi và nằm nghỉ trên bãi cỏ.
Lúc còn nhỏ, phải mất một hồi lâu
tôi mới thấy được điểm khác nhau giữa vui chơi và làm việc.
Những nơi con người sống được chọn
dựa vào những mô hình khí hậu
khá giống với nhau trên Trái Đất
từ khi kỷ băng hà cuối cùng kết thúc 11.000 năm trước.
Giờ đây, ngay ở trang trại này, những mô hình đó đang biến đổi.
Nó diễn ra có vẻ từ từ trong cuộc đời con người
nhưng đối với thời gian, chẳng hạn với con sông này,
nó diễn ra rất, rất nhanh.
Hai con bạch yến trong mỏ than.
Đầu tiên là Bắc Cực.
Đây, hẳn rồi, là Bắc Băng Dương, tảng băng nổi Bắc Cực.
Greenland, bên cạnh kia.
Tôi nói bạch yến trong mỏ than
bởi vì Bắc Cực là một trong hai vùng trên Trái Đất
đang chịu hậu quả nhanh hơn
từ nóng lên toàn cầu.
Đây là tảng băng lớn nhất ở Bắc Cực,
Tảng Băng Ward Hunt.
Nó vừa bị nứt làm đôi ba năm trước.
Giới khoa học đã rất kinh ngạc.
Đây được gọi là cây say xỉn nghiêng ngả đủ mọi hướng.
Không phải do gió làm ngã hay do xỉn rượu.
Những cây này cắm rễ xuống băng vĩnh cửu,
và băng vĩnh cửu tan đi.
Vậy nên giờ chúng cứ nghiêng ngả đủ mọi hướng.
Tòa nhà này được xây trên nền băng vĩnh cửu
và đã bị sập khi băng tan đi.
Người ta đã phải từ bỏ ngôi nhà này.
Ống dẫn dầu đang phải chịu những thiệt hại kết cấu to lớn.
Và tiện đây, dầu mà họ khai thác trong vùng bảo vệ
ở Bắc Alaska, mà tôi mong là họ đừng làm vậy,
họ phải nhờ vào xe tải để đi ra vào.
Và xe tải đi trên nền đất đóng băng.
Bảng này thể hiện số ngày mà lãnh nguyên Alaska
đóng băng đủ để đi được.
35 năm trước, 225 ngày một năm.
Giờ thì ít hơn 75 ngày một năm
vì mùa xuân đến sớm hơn và mùa thu đến muộn hơn
và nhiệt độ thì cứ tăng lên mãi.
Tôi đã đi lên Bắc Cực.
Tôi đi bên dưới tảng băng đó trong một chiếc tàu ngầm hạt nhân
nổi lên xuyên qua băng như thế đó.
Từ khi họ bắt đầu tuần tra năm 1957,
họ đi bên dưới băng
và đo đạc với radar hướng lên trên
để đo xem băng dày bao nhiêu
bởi vì họ chỉ có thể nổi lên mặt nước
ở chỗ nào băng dày 1 m trở xuống thôi.
Vậy nên họ giữ những ghi chép tỉ mỉ
và họ không công bố vì đó là an ninh quốc gia.
Tôi lên đó để thuyết phục họ công bố nó, và họ đã công bố.
Và đây là những gì số liệu đó cho ta.
Kể từ năm 1970, có một đường dốc đứng
trong số lượng và phạm vi và độ dày của băng Bắc Cực.
Nó đã giảm đi 40% trong 40 năm.
Và hiện giờ có hai nghiên cứu chuyên đề chỉ ra
rằng trong vòng 50 đến 70 tới,
vào mùa hè băng sẽ tan hết hoàn toàn.
Giờ thì, bạn sẽ hỏi, "Tại sao đó lại là vấn đề?"
Và "Làm thế nào mà băng Bắc Cực lại tan nhanh đến vậy?"
Khi tia sáng mặt trời truyền đến băng,
hơn 90% bị dội lại vào không gian như một cái gương.
Nhưng khi nó truyền đến mặt biển trống, hơn 90% bị hấp thụ.
Và do đó, vùng nước xung quanh trở nên nóng hơn,
đẩy nhanh tốc độ tan băng.
Hiện giờ, tảng băng Bắc Cực đóng vai trò chiếc gương khổng lồ.
Tất cả các tia sáng bị dội lại, hơn 90%.
Nó giữ cho Trái Đất mát hơn.
Nhưng khi băng tan đi
và thay vào đó nước biển mở ngỏ nhận lấy năng lượng mặt trời,
sẽ có hơn 90% bị hấp thụ.
Vậy sẽ sinh ra một nguồn nhiệt tăng nhanh ở đây
tại Bắc Cực, tại Bắc Băng Dương,
và Châu Nam Cực nói chung, hơn bất kỳ nơi nào khác trên Trái Đất.
Thật không dễ chịu với những sinh vật như gấu bắc cực phải sống lệ thuộc vào băng.
Một nghiên cứu khoa học mới đây cho thấy
lần đầu tiên họ tìm thấy những con gấu Bắc Cực bị chết đuối,
đã bơi một quãng đường dài, lên đến 100 km, để tìm một tảng băng.
Và họ chưa bao giờ thấy điều đó.
Nhưng chuyện này có ý nghĩa gì với chúng ta?
Khi nhìn vào vùng nước trống trơn bao la
trên đỉnh hành tinh chúng ta mà đã từng phủ đầy băng tuyết.
Chúng ta phải quan tâm nhiều
vì chuyện này tác động lên toàn cầu.
Khí hậu Trái Đất giống như một cỗ máy phân phối nhiệt vĩ đại
từ xích đạo về hai cực.
Và đó là nhờ vào những dòng hải lưu và các luồng gió.
Những nhà khoa học nói rằng khí hậu Trái Đất là một hệ thống phi tuyến.
Đó chỉ là lối nói khoa học rằng
tất cả những thay đổi không đơn thuần là diễn ra từ từ.
Một vài thay đổi đến bất ngờ, tăng giảm đột ngột.
Xét chung toàn cầu, nhiệt độ trung bình hàng năm
là khoảng 14,5°C [58°F].
Nếu nhiệt độ tăng lên 2,8 độ,
một khoảng thấp so với các tính toán thôi,
hãy xem nó sẽ biến đổi khí hậu toàn cầu thế nào.
Điều đó nghĩa là vùng xích đạo chỉ tăng thêm 0,5 độ,
nhưng vùng cực sẽ tăng đến hơn 6,5 độ.
Và vậy thì tất cả những mô hình hải lưu và luồng gió
có từ thời băng hà tới nay và đã khá ổn định,
chúng sẽ mất cân bằng và thay đổi hết.
Và điều làm cho họ lo lắng nhất,
nơi họ đã mất rất nhiều thời gian nghiên cứu,
là ở Bắc Đại Tây Dương
nơi dòng Gulf Stream chảy tới và gặp những luồng gió lạnh
hình thành ở Bắc Cực trên Greenland.
Và nó bay hơi làm cho dòng Gulf Stream lạnh hơn
và hơi nước được mang sang phía Tây Châu Âu
nhờ gió mùa và nhờ sự quay của Trái Đất.
Nhưng có thú vị không khi cả hệ thống hải lưu
đều liên kết với nhau trong vòng quay này?
Người ta gọi đó là băng chuyền đại dương.
Và màu đỏ là những hải lưu nóng bề mặt.
Dòng Gulf Stream thân thuộc hơn cả trong số này.
Còn màu xanh thể hiện hải lưu lạnh
chảy theo hướng ngược lại,
và chúng ta hoàn toàn không thấy chúng vì chúng chảy dưới đáy biển.
Phía trên Bắc Đại Tây Dương, sau khi nhiệt lượng bị lấy hết,
những gì còn lại là nước lạnh và mặn hơn
bởi vì muối không đi đâu cả.
Và do đó dòng hải lưu trở nên đặc và nặng hơn.
Và rồi dòng nước lạnh, đặc, nặng đó lắng xuống
với tốc độ 19 tỉ lít trên một giây.
Và nó kéo dòng hải lưu về lại phía nam.
Vào cuối kỷ băng hà gần nhất,
khi dòng băng cuối cùng rút khỏi Bắc Mỹ,
băng tan ra và một hồ nước ngọt khổng lồ
hình thành ở Bắc Mỹ.
Và Ngũ Hồ ngày nay là phần còn lại của cái hồ khổng lồ đó.
Một cái đập bằng băng hình thành và đến một ngày nó vỡ ra.
Và tất cả nước ngọt đổ ào ra ngoài,
phá vỡ chỗ vịnh St. Lawrence kia,
và nó pha loãng dòng nước mặn, đặc, lạnh,
làm nước ngọt hơn và nhẹ hơn, nên dòng nước không lắng xuống nữa.
Và cỗ máy bơm đó dừng lại.
Và sự trao đổi nhiệt dừng lại.
Và Châu Âu trở lại thời kỳ băng giá trong 900 tới 1.000 năm.
Và sự biến đổi từ trạng thái như hiện nay
sang kỷ băng hà
có lẽ diễn ra đâu trong khoảng 10 năm thôi.
Đó là một sự biến đổi đột ngột.
Giờ thì, tất nhiên là điều y như thế không xảy ra nữa
vì không còn tảng băng Bắc Mỹ ở đó nữa, và...
Có tảng băng lớn nào gần đó không nhỉ?
Ôi, vâng.
Chúng ta sẽ nói về nó.
Tôi cảm thấy cực kỳ sốt ruột
cứ phải truyền đạt đi truyền đạt lại, rõ ràng nhất mà tôi có thể.
Và đến nay, chúng ta vẫn là,
những kẻ góp phần tệ hại nhất vào vấn đề này.
Và tôi nhìn quanh
và kiếm tìm những dấu hiệu thực sự có ý nghĩa
thể hiện rằng chúng ta thực sự mong muốn thay đổi.
Hiện giờ tôi không thấy.
[Reagan] Một số nhà khoa học rất danh tiếng nói rằng một tác nhân gây ô nhiễm không khí
là các Oxide Nitơ do cây cối phân rã ra.
Nó gây nên lớp bụi mù làm cho dãy núi Smoky mang tên như vậy.
Cảm ơn cô nhiều, vâng.
[Bush 1] Gã này [Gore] đã lấn quá sâu vào khía cạnh môi trường cực đoan,
chúng ta sẽ chất thú vật đến tận cổ và thất nghiệp hết.
Hắn là đồ điên.
Cho dù loài người có gây ra nóng lên toàn cầu, và chúng ta thì không,
thì đây cũng là một trò lừa đảo vĩ đại nhất
đối với người Mỹ.
Chúng ta đang đối mặt với một vấn đề rất dễ gây xúc cảm.
Nếu một vấn đề
không nằm ngay trên môi những cử tri của họ,
họ rất dễ phớt lờ nó.
Để nói rằng, "Chà, chúng ta sẽ giải quyết chuyện đó sau."
Vậy nên sự thay đổi những mô hình này
cũng ảnh hưởng đến mùa vụ.
Đây là một nghiên cứu từ Hà Lan.
Ngày đến cao điểm của chim di cư
25 năm trước là ngày 25/04,
và chim non nở ra vào ngày 03/06.
Đúng ngay lúc mà sâu bướm sinh sôi.
Sắp xếp của tạo hóa.
Nhưng 20 năm nóng lên sau đó,
lượng sâu bướm đạt cao điểm sớm hơn hai tuần,
và bầy chim non cố gắng bắt kịp, nhưng không thể.
Vậy nên, chim non gặp nhiều khó khăn.
Và có hàng triệu những liên kết sinh thái
bị ảnh hưởng bởi nóng lên toàn cầu theo riêng cách này.
Đây là số ngày băng tuyết ở Nam Thụy Sĩ
trong 100 năm qua.
Nó đã giảm xuống nhanh. Nhưng hãy xem cái này.
Đây là số lượng sinh vật ngoại lai tràn lan
lấn vào để lấp đầy những liên kết sinh thái mới đang bỏ ngỏ.
Điều này cũng đang xảy ra ở nước Mỹ nữa.
Các bạn đã nghe tới nạn bọ thông chưa?
Những con bọ thông trước đây bị chết bởi mùa đông giá rét,
nhưng giờ có ít ngày lạnh hơn,
nên những cây thông đang bị tàn phá.
Đây là một phần của 5,7 triệu hectare cây vân sam ở Alaska
bị chết bởi những con bọ đục thân. Hiện tượng giống y vậy.
Có nhiều thành phố được xây dựng
bởi vì chúng nằm ngay trên đường ranh giới loài muỗi.
Như là Nairobi, hay Harare. Có rất nhiều thành phố như vậy.
Giờ thì những con muỗi, vì nóng lên, đang chuyển lên nơi cao hơn.
Có nhiều sinh vật trung gian gây bệnh truyền nhiễm đáng sợ
cũng đang mở rộng phạm vi.
Không riêng loài muỗi, mà rất nhiều loài khác nữa.
Và chúng ta đã có 30 căn bệnh mới
xuất hiện chỉ trong một phần tư thế kỉ qua.
Và nhiều bệnh, như SARS, đã gây nên những vấn đề kinh khủng.
Dạng đề kháng bệnh lao. Nhiều bệnh khác.
Và đã có sự tái bùng phát của những bệnh
mà trước đó chúng ta đã kiểm soát được.
Cúm gia cầm, hẳn rồi, một vấn đề khá nghiêm trọng như các bạn biết.
Virus Tây Sông Nile.
Nó đến bờ đông Maryland năm 1999.
Hai năm sau, nó vượt qua sông Mississippi.
Hai năm sau nữa, căn bệnh trải rộng khắp lục địa.
Còn đây là những dấu hiệu rất đáng ngại.
Những rặng san hô khắp thế giới,
vì ảnh hưởng của nóng lên toàn cầu và vài nhân tố khác,
đang trở nên trắng bệch ra và kết cục là thế này.
Và tất cả những loài cá sống dựa vào rặng san hô
cũng đi đến chỗ hiểm nghèo.
Xét tổng thể, sự tuyệt chủng các loài đang diễn ra
với tốc độ nhanh hơn 1.000 lần so với tốc độ nền tự nhiên.
Điều này dẫn đến con bạch yến thứ hai trong mỏ than.
Châu Nam Cực.
Khối băng lớn nhất hành tinh tính đến nay.
Một người bạn của tôi nói hồi năm 1978,
"Nếu anh thấy tảng băng dọc bán đảo Nam Cực vỡ ra,
"coi chừng đó
"bởi vì đó sẽ là hồi chuông báo động Trái Đất nóng lên."
Và thật sự, nếu bạn nhìn bán đảo đó gần lại,
mỗi chỗ bạn thấy đánh dấu màu xanh lục ở đây
là một tảng băng lớn hơn bang Rhode Island
đã bị tan ra chỉ trong 15 tới 20 năm trở lại.
Tôi muốn tập trung vào một trong số đó thôi.
Đây là Larsen B.
Tôi muốn các bạn nhìn vào những vũng nước đen ở đây.
Nó làm chúng ta tưởng như đang nhìn xuyên qua băng
xuống tới biển phía dưới. Nhưng đó là ảo giác thôi.
Đây là băng tan ra tạo nên những vũng nước,
và nếu bạn bay phía trên bằng trực thăng,
bạn sẽ thấy chúng cao hơn 200 m.
Chúng rất hoành tráng, rất đồ sộ.
Ở đằng xa là dãy núi và ngay trước dãy núi
là thềm lục địa, đó.
Đây là băng trôi,
và kia là băng nền đất liền, nằm trên sườn dãy núi.
Từ đây đến dãy núi khoảng 32 tới 40 km.
Người ta nghĩ là băng sẽ ổn định trong ít nhất là 100 năm nữa,
cho dù có nóng lên toàn cầu.
Những nhà khoa học nghiên cứu tảng băng này
đã vô cùng sửng sốt
khi họ thấy những bức ảnh này.
Bắt đầu vào 31/01, 2002
trong thời gian 35 ngày
tảng băng này đã hoàn toàn biến mất.
Họ không thể hiểu được vì sao chuyện này lại xảy ra nhanh đến thế.
Và họ xem xét lại, cố tìm ra họ đã sai sót ở đâu.
Và lúc đó họ tập trung vào những vũng nước tan ra kia.
Nhưng ngay trước khi họ biết được chuyện gì đã xảy ra,
một chuyện không ổn khác bắt đầu.
Khi băng trôi trên biển tan ra,
nó không còn giữ được băng trên đất liền nữa,
và băng trên đất liền bắt đầu rơi xuống biển.
Giống như là rút nút bần ra khỏi chai.
Và có một điểm khác biệt giữa băng trôi và băng trên đất liền.
Giống như là khác biệt giữa một cục đá nổi trên ly nước,
khi tan đi không làm cho mực nước trong ly tăng lên,
và một cục đá nằm trên những cục đá khác
khi tan sẽ chảy ra ngoài thành ly.
Đó là nguyên nhân những cư dân trên Thái Bình Dương này
phải di tản hết đến New Zealand.
Nhưng tôi muốn tập trung vào Tây Nam Cực
vì nó điển hình cho cả hai nhân tố băng đất liền và băng nổi.
Nó chứa cả hai thứ. Nó được đỡ nằm trên đảo,
nhưng cũng có biển bên dưới.
Nên khi biển nóng lên, sẽ có tác động lên đó.
Nếu phần này tan đi,
mực nước toàn cầu sẽ dâng lên 6 m.
Người ta đo được những thay đổi đáng ngại ở mặt dưới dải băng này.
Tuy nhiên, nó vẫn được xem là ổn định hơn,
một khối băng lớn khác có kích thước xấp xỉ.
Greenland cũng sẽ làm mực nước biển tăng lên 6 m
nếu nó tan.
Một người bạn của tôi vừa mang về vài bức ảnh
về những gì hiện đang diễn ra ở Greenland.
Biến đổi sâu sắc. Đây là những vũng nước cùng loại với
vũng nước này, ở tảng băng Nam Cực.
Và các nhà khoa học nghĩ rằng
khi nước thấm vào lại trong băng, nó sẽ đông trở lại.
Nhưng giờ họ biết thực ra là
nước cứ tiếp tục đi xuống. Nó đục xuống đáy
và làm cho tảng băng giống như pho-mát Thụy Sĩ,
kiểu như những con mối.
Đây là những gì xảy đến với các kẻ nứt,
và khi hồ nước hình thành, chúng tạo nên lỗ thủng sâu.
Nước chảy xuống dưới
và bôi trơn phần tiếp xúc giữa băng và đá nền.
Thấy những người nhỏ xíu không.
Đây không phải bờ rìa Greenland, mà là chính giữa tảng băng lớn.
Đây là dòng chảy ồ ạt
cùa nước tan ra từ băng
nó chảy xuyên qua tảng băng Greenland
xuống đá nền bên dưới.
Cần nói thêm là, đã luôn có tan chảy theo mùa
và lỗ thủng đã từng có trước đây, nhưng không giống bây giờ.
Năm 1992, đây là lượng băng tan đo ở Greenland.
10 năm sau, đây là những gì diễn ra.
Và đây là băng tan từ năm 2005.
Cố vấn khoa học của Tony Blair đã từng nói
vì những gì hiện đang xảy ra ở Greenland,
bản đồ toàn thế giới phải được vẽ lại.
Nếu Greenland bị tan chảy,
hoặc một nửa Greenland và một nửa Tây Nam Cực
bị tan chảy,
thì đây là những gì xảy đến với mực nước biển ở Florida
Đây là những gì xảy ra ở vịnh San Francisco.
Rất nhiều người sống ở khu vực này.
Hà Lan, một trong những nước thấp nhất.
Bị hủy hoại hoàn toàn.
Khu vực quanh Bắc Kinh là nhà của hàng chục triệu người
Tệ hơn nữa, khu vực quanh Thượng Hải
có 40 triệu người.
Tồi tệ nữa, Calcutta, và phía đông, Bangladesh,
khu vực này có 60 triệu người.
Hãy nghĩ đến những tác động lên vài trăm nghìn người tị nạn
khi họ phải chuyển chỗ vì các hiểm họa môi trường.
Rồi hãy tưởng tượng tác động lên một trăm triệu người và hơn nữa.
Đây là Manhattan.
Đây là nơi tưởng niệm Trung Tâm Thương Mại Thế Giới.
Và sau sự kiện kinh hoàng 11/9,
chúng ta nói, "Sẽ không bao giờ nữa."
Nhưng đây là những gì sẽ xảy đến với Manhattan.
Họ có thể tính chính xác
giống như những nhà khoa học có thể dự đoán chính xác
bao nhiêu nước sẽ phá vỡ đê ở New Orleans. [Katrina]
Khu vực sẽ xây dựng Đài Tưởng Niệm Tòa Tháp Đôi
sẽ chìm dưới nước.
Chúng ta có nên chuẩn bị đối phó với các đe dọa khác ngoài khủng bố không?
Có lẽ chúng ta phải quan tâm đến những vấn đề khác nữa.
1,3 tỉ người.
Nền kinh tế tăng trưởng chóng mặt.
Nhu cầu năng lượng tăng cao.
Trữ lượng than đá khổng lồ.
Vành đai than đá Bắc Trung Quốc,
- Vùng Nội Mông. - Vâng.
Đây là tỉnh Thiểm Tây.
- Và mỏ than đá lớn nhất ở đây. - Ngay đây.
- Vâng. - Đó là mỏ lộ thiên?
- Vâng. - Đúng thế.
Lần nào đến Trung Quốc,
Tôi đều đến gặp các nhà khoa học ở đây. Họ là những người hàng đầu.
Cho tôi biết có khoảng bao nhiêu
nhà máy nhiệt điện mới ở đó.
Ồ, phải nói rằng con số đó rất lớn
vì nó quá lợi nhuận.
Vấn đề này cũng giống nhau với Trung Quốc lẫn Hoa Kỳ.
Chúng ta đều dùng những công nghệ cũ, lạc hậu và ô nhiễm.
...nhiều lũ lụt và hạn hán
và số cơn bão lớn tăng lên,
và Trái Đất nóng lên là nguyên nhân ẩn sau.
Và nếu ngài đề xuất vài gợi ý cho mọi người ở đây
ví dụ như, chúng ta có thể làm gì với tình hình này.
Tách biệt sự thật với hư cấu
và tách những liên hệ chính xác khỏi nhận thức sai lầm
là một phần những gì các bạn học ở đây.
Nhưng khi các cảnh báo là xác đáng và dựa trên khoa học đúng đắn,
thì chúng ta, con người, dù sống ở đất nước nào,
phải tìm cách đảm bảo rằng
các cảnh báo đã được tiếp nhận và đáp trả.
Chúng ta đều gặp khó khăn phải giũ bỏ những mô hình quen thuộc
mà trước nay chúng ta đã lệ thuộc.
Chúng ta đều phải đối mặt với những hậu quả hoàn toàn không thể chấp nhận.
Chúng ta đang chứng kiến sự xung đột giữa nền văn minh chúng ta và Trái Đất.
Và có ba nhân tố gây nên xung đột này,
và đầu tiên là dân số.
Khi thế hệ của tôi, thế hệ bùng nổ, sinh ra sau Thế Chiến II,
dân số thế giới chỉ mới vượt mức 2 tỉ.
Và giờ, khi tôi ngoài 50,
dân số đã tăng lên gần 6,5 tỉ người.
Và khi thế hệ bùng nổ của tôi đạt đến tuổi thất thập,
nó sẽ vượt quá 9 tỉ người.
Vậy là mất 10.000 thế hệ để đạt đến 2 tỉ người
và rồi trong một đời người, chúng ta,
dân số tăng từ 2 tỉ người lên 9 tỉ người,
có gì đó đang thay đổi rất sâu sắc.
Chúng ta gây nhiều áp lực hơn lên Trái Đất.
Hầu hết ở các nước kém phát triển.
Áp lực lên nhu cầu lương thực.
Áp lực lên nhu cầu nước.
Áp lực lên các nguồn tài nguyên thiên nhiên dễ tổn thương,
và áp lực này là một lý do
chúng ta thấy hàng loạt cánh rừng bị tàn phá,
không chỉ rừng nhiệt đới, mà mọi nơi khác nữa.
Đó là một vấn đề chính trị.
Đây là biên giới giữa Haiti và Cộng Hòa Dominican.
Một hệ thống chính sách ở đây, một hệ thống khác ở đây.
Rừng bị phá hủy không chỉ vì chặt phá mà còn vì bị đốt
Gần 30% tổng lượng CO2 thải vào khí quyển mỗi năm
là từ cháy rừng.
Đây là bức ảnh chụp Trái Đất về đêm trong sáu tháng,
màu trắng là đèn điện các thành phố
và màu đỏ là cháy rừng và đồng cỏ.
Màu vàng là lửa dầu khí, như là ở Siberia.
Và điều đó đưa đến nhân tố thứ hai
đã làm biến đổi quan hệ của chúng ta với Trái Đất.
Cuộc cách mạng khoa học và công nghệ là niềm hân hoan vĩ đại
nó mang lại cho chúng ta những lợi ích to lớn
trong các lĩnh vực như y tế và truyền thông.
Nhưng sức mạnh mới này còn khiến ta phải có trách nhiệm
để nghĩ về hậu quả của nó.
Hãy nghĩ về công thức này.
Thói quen cũ cộng với công nghệ lạc hậu tạo ra hậu quả có thể dự doán.
Thói quen cũ vốn khó thay đổi cộng với công nghệ hiện đại
có thể gây ra hậu quả biến đổi khôn lường.
Chiến tranh với giáo mác và cung tên
với súng trường và súng máy, tất cả đều như nhau.
Nhưng khi một công nghệ mới ra đời.
Chúng ta phải nghĩ khác về chiến tranh
bởi vì công nghệ mới đã biến đổi hoàn toàn
hậu quả của những thói quen cũ đó.
Chúng ta không thể cứ dại dột đi theo vết xe đổ quá khứ.
Tương tự, chúng ta khai thác Trái Đất phục vụ cuộc sống.
Hầu hết cuộc đời chúng ta dùng các công cụ tương đối đơn giản.
Cái cày, máy kéo.
Nhưng công cụ như cái xẻng giờ cũng đã khác nhiều.
Cái xẻng trước đây là thế này.
Giờ nó to hơn nhiều.
Và mỗi năm, nó càng mạnh mẽ hơn.
Trong trường hợp này, khả năng gây ảnh hưởng lên bề mặt Trái Đất
đã hoàn toàn bị biến đổi.
Cũng giống như tưới tiêu, là một việc thiết yếu.
Nhưng nếu ta đổi hướng dòng sông mà không cân nhắc hậu quả,
thì có khi sông không còn đổ ra biển được nữa.
Từng có hai con sông ở Trung Á
được Liên Xô sử dụng bừa bãi để tưới nước
các cánh đồng bông.
The Aral Sea was fed by them.
Đây đã từng là biển hồ lớn thứ tư thế giới.
Khi đến đây, tôi đã thấy cảnh tượng lạ lùng này
rất nhiều đoàn tàu đánh cá nằm trên cát.
Đây là con kênh ngành thủy sản cố đào trong tuyệt vọng
để với tới bờ biển đang lùi xa.
Phạm phải sai lầm trong cách đối xử với thiên nhiên giờ đây
có thể để lại những hậu quả lớn hơn.
bởi vì công nghệ thường to lớn hơn bản thân con người.
Khi kết hợp lại, chúng biến ta thành nguồn áp lực lên thiên nhiên.
Và đây cũng là vấn đề chính trị.
Đây là bản đồ thế giới trên máy tính
có thể biến dạng để thể hiện tỉ lệ đóng góp vào nóng lên toàn cầu.
Đất nước chúng ta chiếm tỉ lệ nhiều hơn Nam Mỹ,
toàn bộ Châu Phi, toàn bộ Trung Đông,
toàn bộ Châu Á, toàn bộ gộp lại.
Bình quân đầu người ở Châu Phi, Ấn Độ, Trung Quốc, Nhật Bản, EU, Nga.
Đây là chúng ta. Cao hơn nhiều so với các nước khác.
Nếu dựa trên dân số, có một chút thay đổi nhỏ.
Trung Quốc góp phần lớn hơn, Châu Âu cũng vậy.
Nhưng rõ ràng chúng ta vẫn chiếm tỉ lệ cao nhất.
Vậy nên vấn đề là chúng ta nghĩ về nó như thế nào,
bởi vì cách suy nghĩ của chúng ta là nhân tố thứ ba và cuối cùng
làm biến đổi quan hệ của chúng ta với Trái Đất.
Nếu một con ếch nhảy vào bình nước sôi,
nó sẽ nhảy ra ngay vì nó cảm nhận được nguy hiểm.
Nhưng cũng con ếch đó,
nếu nó nhảy vào một bình nước ấm
được đun sôi từ từ,
nó sẽ chỉ ngồi đó không nhúc nhích.
Nó sẽ vẫn ngồi đó, kể cả khi nhiệt độ tiếp tục tăng lên.
Nó sẽ vẫn ở đó, cho đến khi... Đến khi được cứu thoát.
Cứu sống con ếch là việc quan trọng.
Nhưng vấn đề là thế này.
Hệ thần kinh chung của chúng ta cũng giống như con ếch đó.
Nó tạo những cú sốc bất ngờ trước khi chúng ta nhận ra nguy hiểm.
Nếu sự việc có vẻ từ từ, cho dù thực sự là diễn ra nhanh,
chúng ta chỉ ngồi một chỗ và không đáp trả.
Và không phản ứng.
Tôi không nhớ thời thơ ấu có lúc nào
mà mùa hè không phải là làm việc với cây thuốc lá
Chỉ là... Tôi đã từng yêu thích nó. Suốt thời kỳ đó,
làm việc với những người ở nông trại
dường như rất vui với tôi.
Bắt đầu từ năm 1964, với báo cáo của Cục Y Tế,
bằng chứng đã được đưa ra chứng minh sự liên quan
giữa việc hút thuốc lá và ung thư phổi.
Chúng tôi cứ tiếp tục trồng thuốc lá.
Chị Nancy hơn tôi gần 10 tuổi,
và lúc đó chỉ có hai chúng tôi.
Chị ấy là người che chở tôi
và cùng lúc là bạn của tôi.
Chị ấy bắt đầu hút thuốc khi mới vị thành niên.
và không bao giờ dừng lại.
Chị ấy chết vì ung thư phổi.
Tôi nghĩ rằng bạn không hề muốn chết theo cách đó.
Ý nghĩ rằng chúng ta là
một phần của mô hình kinh tế
sản xuất ra thuốc lá,
sản xuất ra bệnh ung thư,
điều đó thật...
Điều đó thật quá đau đớn ở nhiều khía cạnh.
Cha tôi, ông đã trồng thuốc lá cả cuộc đời. Ông đã dừng lại.
Bất kỳ lời biện hộ nào
trước đây có vẻ có lý, giờ không còn tác dụng nữa.
Ông đã dừng lại.
Đó là bản chất con người: phải tốn thời gian để kết nối sự việc. Tôi biết.
Nhưng tôi cũng biết là có thể sẽ có ngày tận thế
khi đó bạn ước rằng mình đã kết nối sự việc nhanh hơn.
Có ba quan niệm sai lầm đặc trưng làm rối bời suy nghĩ chúng ta.
Đầu tiên, không phải đang có bất đồng trong giới khoa học
về sự xác thực của về vấn đề này sao?
Thật ra là không.
Có một nghiên cứu quy mô về tất cả các bài báo khoa học
của một tạp chí chuyên đề về nóng lên toàn cầu trong 10 năm trở lại.
Và họ lấy ví dụ tiêu biểu của 10%, 928 bài báo.
Và bạn biết có bao nhiêu người không đồng ý với sự nhất trí khoa học
rằng chúng ta gây nên nóng lên toàn cầu và đó là vấn đề nghiêm trọng?
Đối lại 928, không bài nào.
Quan niệm sai lầm rằng có sự bất đồng trong giới khoa học
được cố ý tạo ra bởi một nhóm tương đối nhỏ.
Một bản ghi chép nội bộ của họ rò rỉ.
Trong đó viết thế này, theo như báo chí.
Mục tiêu của họ là đánh giá lại nóng lên toàn cầu
như lý thuyết hơn là thực tế.
Chuyện này đã xảy ra trước đây.
Nhiều Bác Sĩ Hút Camel
Sau báo cáo của Cục Y Tế.
Một ghi chép của họ bị lộ 40 năm trước. Đây là nội dung của nó.
"Hoài nghi là sản phẩm của chúng ta,"
"vì đó là cách tốt nhất gây nên tranh cãi trong lòng công chúng."
Nhưng họ có thành công không?
Bạn nên nhớ rằng có 928 bài báo khoa học.
0% bất đồng với kết luận khoa học.
Cũng có một nghiên cứu về các bài báo trên các tạp chí đại chúng.
Hơn 14 năm qua, họ xem xét 636 mẫu báo.
Hơn một nửa số đó nói rằng,
"Ồ, chúng tôi không chắc. Đó có thể là vấn đề, hoặc có thể không."
Vậy nên đâu có gì ngạc nhiên là người đọc thấy lúng túng.
Chào.
Anh tìm được gì rồi?
Làm việc cho ai?
Tham mưu trưởng?
Tôi sẽ...
Đó là bộ môi trường của Nhà Trắng.
Viện Dầu Mỏ Hoa Kỳ. Họ cũng vận động hành lang về khí thải.
Có hợp lý không?
Hoàn toàn hợp lý.
Tìm hiểu thêm xem thân chủ của anh ta là ai.
Vậy là anh ta bào chữa cho vụ tràn dầu Exxon Valdez.
Rất tốt. Cảm ơn.
Các nhà khoa học có bổn phận độc lập
phải tôn trọng và đưa ra sự thật họ tìm thấy.
Tại sao anh lại lập tức phủ nhận
những lời anh đã khai về nghi vấn khoa học này?
Đoạn cuối cùng trong phần đó không phải là đoạn tôi viết.
Nó đã được thêm vào bản khai của tôi.
Nếu họ ép buộc anh thay đổi một kết luận khoa học,
thì đó là gian dối khoa học do họ gây nên.
Anh có biết rằng ở Liên Xô, ép buộc các nhà khoa học
phải thay đổi nghiên cứu của họ để phù hợp với ý thức hệ...
Tôi đã thấy những nhà khoa học
bị ngược đãi,
chế nhạo,
mất việc làm, mất thu nhập,
đơn giản chỉ vì những điều họ khám phá ra
dẫn họ đến một sự thật mất lòng
mà nhất định họ sẽ nói ra.
Anh ta làm việc cho Viện Dầu Mỏ Hoa Kỳ.
Vào tháng Giêng 2001,
anh ta nhận lệnh tổng thống qua làm chính sách môi trường.
Anh ta nhận được một báo cáo từ EPA [Sở Bảo Vệ Môi Trường]
cảnh báo Trái Đất nóng lên
và anh ta sửa nó. Anh ta chưa từng được đào tạo khoa học gì đâu.
Nhưng anh ta tự cho phép mình bác bỏ các nhà khoa học.
Tôi nói, "Tôi muốn xem chữ viết của anh chàng này thế nào."
Đây là bản báo cáo của EPA. Đây là nét bút của anh ta.
Anh ta viết, "Không, không thể nói vậy. Đây chỉ là phỏng đoán."
Chuyện này làm cho Nhà Trắng lúng túng,
vì vậy anh chàng này từ chức mấy ngày sau.
Hôm sau ngày từ chức, anh ta đến làm việc cho Exxon Mobil.
Bạn có biết, hơn 100 năm trước, Upton Sinclair đã viết thế này.
Rất khó cho một người có thể hiểu được điều gì
nếu tiền lương anh ta phụ thuộc vào việc anh ta phải không hiểu nó.
Quan niệm sai thứ hai.
Chúng ta có phải lựa chọn giữa kinh tế và môi trường?
Đây là câu hỏi lớn.
Nhiều người cho rằng chúng ta phải lựa chọn.
Tôi đã cố gắng thuyết phục chính phủ tiền nhiệm,
chính phủ Bush đầu tiên, đi dự Earth Summit. [Hội Nghị Thượng Đỉnh về Trái Đất, Rio, '92]
Và họ tổ chức một diễn đàn lớn ở Nhà Trắng
để nói, "Ồ, chúng ta chuẩn bị rồi"
Một trong những biểu đồ ở đó làm tôi chú ý.
Và tôi muốn trao đổi với các bạn một chút.
Đây là lựa chọn mà chúng ta phải quyết định
theo như nhóm đó.
Chúng ta có một cái cân cân bằng hai thứ khác nhau.
Ở một bên là những thỏi vàng.
Trông không tuyệt sao?
Tôi chỉ muốn có một vài thỏi.
Phía bên kia cán cân, toàn bộ Trái Đất.
Tôi nghĩ rằng đây là một lựa chọn sai vì hai lý do.
Thứ nhất, nếu chúng ta không có hành tinh...
Lý do thứ hai là nếu chúng ta làm những việc đúng,
thì chúng sẽ tạo ra nhiều của cải
- và tạo ra nhiều công việc. - Đúng.
Bởi vì làm việc đúng thúc đẩy chúng ta tiến bộ.
Có lẽ tôi đã trình chiếu slide này 1.000 lần.
Tôi phải nói rằng, ít nhất là 1.000 lần.
Từ Nashville đến Knoxville từ Aspen đến Sundance.
Từ Los Angeles đến San Francisco. Portland, Minneapolis.
Boston, New Haven, London, Brussels, Stockholm, Helsinki,
Vienna, Munich, Italy và Tây Ban Nha
và Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản.
Cảm ơn.
Tôi nghĩ việc khiến tôi mất nhiều thời gian hơn hết với những slide này
là cố gắng để nhận ra
tất cả những gì nằm trong nhận thức con người
đóng vai trò cản trở người ta hiểu được vấn đề này.
Và cứ khi nào cảm tôi cảm thấy vừa bắt gặp một trở ngại,
tôi cố tách rời nó ra, lăn nó đi. Dịch chuyển nó.
Phá hủy nó, làm nó nổ tung.
Tôi tự đặt cho mình mục tiêu.
Truyền đạt thông điệp này thật rõ ràng.
Cách duy nhất tôi biết để làm điều này
là từng thành phố một,
từng người một,
từng gia đình một.
- Tạm biệt. Cảm ơn lần nữa - Tạm biệt.
Và tôi có niềm tin rằng không lâu nữa
sẽ có đủ tư duy được thay đổi
và chúng ta sẽ vượt qua ngưỡng cửa đó.
Để tôi đưa ra một ví dụ
về lựa chọn sai lầm nhằm cân bằng kinh tế và môi trường.
Một phần của vấn đề này liên quan tới xe ô-tô.
Nhật Bản có chuẩn tiết kiệm nhiên liệu ngang đây.
Châu Âu định vượt qua Nhật Bản.
Đồng minh ở Úc và Canada đang bỏ chúng ta lại phía sau.
Còn đây là chúng ta.
Đây là lý do.
Họ nói rằng chúng ta không thể bảo vệ môi trường hiệu quả
mà không đe dọa nền kinh tế và nhà sản xuất xe.
Bởi vì xe của Trung Quốc sẽ nhảy vào và thâu tóm toàn bộ thị trường.
Vâng, đây là chuẩn tiết kiệm nhiên liệu của Trung Quốc hiện nay.
Hơn hẳn chúng ta.
Ngày nay chúng ta không thể bán xe tại Trung Quốc
bởi vì ta đâu đáp ứng được chuẩn bảo vệ môi trường của họ.
California đã có động thái khởi đầu
khi bán những chiếc xe tiết kiệm nhiên liệu ở California.
Giờ thì những công ty xe hơi lại kiện California
để ngăn luật này có hiệu lực
bởi vì, như họ chỉ ra, 11 năm sau
điều này nghĩa là California sẽ có bán những chiếc xe
có năng suất cao, trong 11 năm tới
như là xe Trung Quốc ngày nay.
Một dự phòng quá ư phiền hà để nghe theo.
Và liệu điều này có giúp công ty của ta thành công?
Vâng, thực ra, nếu bạn nhìn vào những đại gia trên thế giới,
đó là những công ty chế tạo xe hiệu suất cao hơn.
Và công ty của chúng ta ngập chìm khó khăn.
Quan niệm sai cuối cùng.
Nếu chúng ta đồng ý rằng vấn đề này là có thực,
có thể nó quá lớn không thể làm bất cứ điều gì.
Và, bạn biết đó, có rất nhiều người đi thẳng từ sự phủ nhận
đến sự thất vọng
mà không chịu dừng lại ở bước trung gian
và thực sự làm điều gì đó để giải quyết vấn đề.
Và đó là điều tôi muốn nói để kết thúc. Sự thật là chúng ta đã biết
mọi thứ chúng ta cần biết để giải quyết hiệu quả vấn đề này.
Chúng ta cần phải làm rất nhiều việc, không chỉ một.
Nếu chúng ta sử dụng
những thiết bị điện hiệu suất hơn,
chúng ta có thể giảm chừng này khí thải gây nóng toàn cầu
bằng không chúng sẽ được thải vào khí quyển.
Nếu chúng ta dùng thiết bị đầu cuối hiệu suất cao khác, chừng này.
Nếu chúng ta dùng xe tiết kiệm nhiên liệu hơn, chừng này.
Và tất cả cộng lại. Vận tải hiệu quả,
công nghệ tái chế,
thu giữ và cô lập carbon.
Một giải pháp quan trọng bạn sẽ được nghe nhiều.
Tất cả cộng lại,
và chúng ta sẽ sớm ở dưới mức chất thải năm 1970.
Chúng ta có mọi thứ cần thiết,
có lẽ ngoại trừ sự sẵn lòng hành động nữa thôi.
Nhưng bạn biết không? Mong muốn hành động là một nguồn có thể đổi mới được.
Chúng ta có đủ khả năng làm điều này.
Mỗi chúng ta là nhân tố gây nóng lên toàn cầu,
nhưng mỗi chúng ta cũng có thể lựa chọn để thay đổi điều đó.
Với những thứ ta mua, điện ta dùng, xe ta lái hàng ngày,
chúng ta có thể lựa chọn để giảm lượng carbon của mình về không.
Giải pháp nằm trong tầm tay chúng ta.
Chúng ta chỉ còn phải xác định quyết tâm để chúng xảy ra.
Chúng ta có chịu bị bỏ lại phía sau, trong khi cả thế giới đang tiến về trước.
Tất cả những quốc gia này đã phê chuẩn nghị định thư Kyoto.
Chỉ còn hai quốc gia phát triển không chịu đặt bút ký vào,
và chúng ta là một trong số đó. Nước còn lại là Australia.
May thay, một vài bang đang bắt đầu khởi động.
Chín bang ở miền Đông Bắc đã tập hợp thành một nhóm
ủng hộ giảm CO2.
California và Oregon cũng vậy.
Pennsylvania dẫn đầu về năng lượng mặt trời và sức gió.
Và các thành phố đã tiếp bước các bang.
Từng thành phố một, chúng ta thấy
tất cả những thành phố này cam kết giải quyết nóng lên toàn cầu.
Vậy những người còn lại thì sao?
Rốt cuộc thì câu hỏi này cũng dẫn đến điều này.
Có phải chúng ta, những người Mỹ,
có khả năng làm những điều vĩ đại
ngay cả khi rất khó khăn không?
Có phải chúng ta có khả năng
vượt qua chính chúng ta và cả lịch sử không?
Vâng, sử sách ghi lại rằng chúng ta có khả năng đó.
Chúng ta lập nên một quốc gia, đấu tranh cho một cuộc cách mạng
và mang đến Trái Đất này những điều mới mẻ,
một quốc gia độc lập bảo đảm quyền tự do cá nhân.
Hoa Kỳ đã đưa ra những quyết định lương tri. Sự chiếm hữu nô lệ là sai trái.
và chúng ta không thể nào nửa tự do, nửa nô lệ.
Chúng ta, những người Mỹ, đã quyết định
rằng hẳn nhiên phụ nữ phải có quyền bầu cử.
Chúng ta đánh bại chế độ độc tài và chiến thắng cuộc chiến
tại Thái Bình Dương và Đại Tây Dương cùng một lúc.
Chúng ta xóa bỏ phân biệt chủng tộc ở trường học.
Chúng ta chữa những bệnh khủng khiếp như bại liệt.
Chúng ta đã đặt chân lên Mặt Trăng.
Một ví dụ rất tiêu biểu cho thấy chúng ta có thể làm gì khi cố gắng hết sức.
Chúng ta hành động cùng nhau trong sự đoàn kết hoàn toàn
để lật đổ chủ nghĩa tư bản.
Chúng ta thậm chí đã giải quyết được một cuộc khủng hoảng môi trường trước đây,
lỗ thủng tầng ozone.
Nó đã từng được coi là vấn đề không thể tìm lời giải
Bởi vì nó là một thách thức môi trường toàn cầu
đòi hỏi sự hợp tác của tất cả các quốc gia trên thế giới.
Nhưng chúng ta đã giải quyết được nó.
Và Hoa Kỳ dẫn đầu trong việc loại bỏ các chất hóa học
gây nên hiện tượng đó.
Chúng ta đã sử dụng những tiến bộ chính trị trong nền dân chủ,
và rồi quyết định hành động cùng nhau để giải quyết những vấn đề trên.
Nhưng chúng ta phải có một quan điểm khác cho vấn đề này.
Nó khác với bất kỳ vấn đề nào chúng ta đã từng đối mặt trước đây.
Bạn nhớ đoạn phim lúc đầu chiếu Trái Đất đang quay trong không gian không?
Con tàu đó tiếp tục bay vào vũ trụ,
khi nó đi được bốn tỉ dặm vào không gian,
Carl Sagan nói rằng, "Hãy chụp một bức ảnh khác của Trái Đất."
Bạn thấy điểm xanh mờ đó không?
Chúng ta đó.
Tất cả những gì trong lịch sử loài người
đều diễn ra trong điểm ảnh đó.
Tất cả thành tựu và thảm kịch.
Tất cả chiến tranh, nạn đói.
Tất cả những tiến bộ.
Ngôi nhà duy nhất của chúng ta.
Và nó đang bị đe dọa.
Khả năng sinh tồn của chúng ta
trên Trái Đất,
để có một nền văn minh tương lai.
Tôi tin rằng đây là vấn đề đạo đức.
Đã đến lúc bạn phải thấu hiểu vấn đề này.
Đã đến lúc chúng ta phải đứng lên một lần nữa, để bảo vệ tương lai chúng ta.
Chẳng có gì khác thường về điều tôi đang làm.
Điều khác thường duy nhất là tôi có đặc ân được nói với các bạn
như một người trẻ tuổi.
Thưa quý vị, Ngài Al Gore.
Giống như là một cánh cửa được mở ra và qua đó bạn thấy
tương lai phía trước hiện ra rõ ràng.
"Thấy không?" anh ấy nói, "Thấy không?"
"Đó là tương lai mà anh sẽ sống."
Thế hệ con cháu chúng ta
rất có thể sẽ có lúc chúng tự hỏi,
"Ông cha chúng ta đã nghĩ gì?
"Tại sao họ không thức tỉnh khi họ có cơ hội?"
Chúng ta phải lắng nghe câu hỏi đó, ngay từ lúc này.
Bạn có sẵn sàng thay đổi cách bạn sống?
Cuộc khủng hoảng khí hậu có thể giải quyết được.
Đây là cách bắt đầu
hãy truy cập
www.climatecrisis.net
bạn có thể giảm lượng khí thải carbon của mình
Thực tế, bạn có thể giảm lượng carbon về không.
- Hãy mua thiết bị và bóng đèn điện
tiết kiệm năng lượng.
Hãy thay máy điều hòa của bạn (và dùng máy điều hòa tự động)
để giảm năng lượng sưởi ấm và làm lạnh
Điều hòa căn nhà của bạn, tăng cường cách nhiệt, lập bảng kiểm kê năng lượng
Tái chế
Nếu bạn có thể, hãy mua một chiếc xe điện.
Khi bạn có thể, hãy đi bộ hoặc đạp xe.
Nơi nào bạn có thể, hãy đi tàu điện hoặc phương tiện công cộng.
Nói cha mẹ bạn đừng hủy hoại thế giới bạn sẽ sống.
Nếu bạn là phụ huynh, hãy cùng với các con bạn
cứu lấy thế giới chúng sẽ sống.
Hãy chuyển sang dùng năng lượng có thể phục hồi.
Hãy gọi cho công ty điện lực của bạn hỏi xem họ có bán năng lượng xanh không.
Nếu không, hãy hỏi họ tại sao không.
Bầu cho những ứng cử viên nào cam kết giải quyết cuộc khủng hoảng này.
Viết thư cho quốc hội,
nếu họ không nghe, hãy ứng cử vào quốc hội.
Hãy trồng cây,
thật nhiều cây.
Hãy lên tiếng với cộng đồng của bạn.
Hãy gọi cho những chương trình phát thanh và viết cho các báo.
Khăng khăng đòi nhà nước hạn chế mức CO2
+ tham gia những hoạt động quốc tế nhằm chặn đứng nóng lên toàn cầu.
Hãy giảm sự lệ thuộc vào xăng dầu nhập khẩu;
hãy giúp nông dân trồng nhiên liệu cồn.
Làm tăng mức tiết kiệm nhiên liệu tiêu chẩn;
đòi hỏi mức chất thải xe cộ thấp hơn.
Nếu bạn tin vào lời cầu nguyện,
hãy cầu cho mọi người tìm được
sức mạnh để thay đổi.
Như một câu ngạn ngữ cổ Châu Phi nói,
khi bạn cầu nguyện, hãy đi tới:
Khuyến khích mọi người xem cuốn phim này.
Tìm hiểu nhiều nhất có thể về cuộc khủng hoảng khí hậu.
Rồi hãy biến kiến thức thành hành động.
Quá trình làm bộ phim này không thải carbon.